handen

Omgaan met hoogbegaafdheid op school

Lesmateriaal

Het is belangrijk dat het lesmateriaal goed past bij het niveau, de ontwikkeling en de manier van leren van het kind.

Het hoogbegaafde kind is leergierig en wil graag uitgedaagd worden. Daarbij wil het hoogbegaafde kind zijn goede verstand, goede geheugen en creatieve manier van denken ook gebruiken bij leren.
Standaardmethodes die ze op school hebben (waarbij de stof in kleine stapjes wordt uitgelegd en waarbij veel wordt herhaald) zijn daarvoor niet geschikt en kunnen het kind zelfs in de war maken. Ze krijgen namelijk dingen die ze al kennen aangeleerd, alleen dan op een hele andere manier.

Op een verkeerde manier stof aanbieden kan ervoor zorgen dat het kind niet meer gemotiveerd is om zijn werk te doen en verslechterd daardoor zijn werkhouding.
Het hoogbegaafde kind moet de mogelijkheid krijgen om op verschillende manieren de opdrachten te maken en moet er daarna over kunnen vertellen.

Soms is het kind niet meer gemotiveerd en dan is het moeilijk om te zien of de opdracht wel goed is voor dat kind.
Een oplossing is om het kind een nieuwe uitdaging te geven in de vorm van een gehele nieuwe opdracht.

Versnelling

Een kind een nieuwe uitdaging geven kan door hem meteen de volgende opdracht te laten maken als hij klaar is met wat hij moet doen. Hierdoor blijft er uiteindelijk tijd over die het kind kan besteden aan extra taken op zijn eigen niveau.
Die taken kunnen door de leerkracht worden uitgezocht, of het kind kan zelf wat bedenken.

Als het kind erg ver voor gaat lopen op de andere kinderen in de groep, dan kan het kind ook een klas overslaan. Daarbij is het wel belangrijk om te kijken naar de sociaal-emotionele ontwikkeling van het kind. Om een klas over te kunnen slaan moet het kind sociaal goed mee kunnen komen in de groep.
Daarnaast spelen er ook andere redenen mee: het kan zijn dat het kind namelijk liever in dezelfde groep blijft bij zijn vriendjes. Maar het is ook mogelijk dat het kind toe is aan een nieuwe start en dan kan een nieuwe groep een oplossing zijn.

Een klas overslaan is alleen wel een tijdelijke oplossing. In de volgende klas loopt het kind binnen de kortste keren weer voor op de rest van de groep. Een klas overslaan is daardoor niet zo’n goede oplossing.
Verdieping of verbreding is beter, omdat dit in de groep kan, samen met leeftijdgenootjes.

Verdieping en verbreding

Hoogbegaafde kinderen zijn niet alleen geïnteresseerd in rekenen en taal. Ook vinden zij hun dagelijkse omgeving bijzonder interessant.
Wanneer kinderen wat vrijer mogen spelen en experimenteren met nieuwe materialen kunnen zij zich nog beter ontwikkelen. Vooral bij kleuters is het dan belangrijk om te zorgen voor allerlei verschillende ontwikkelingsmaterialen.

Ook op school is het belangrijk dat het hoogbegaafde kind meer verschillende materialen kan krijgen om van te leren.
Let daarbij op dat dit materiaal echt anders is en niet meer van hetzelfde (bijvoorbeeld nog meer boeken over paarden). Het kind kan bijvoorbeeld bij een project over hygiëne ook een werkstuk kunnen maken over waterzuivering, wat de rest van de klas niet hoeft te doen. Of een poster maken over ‘houd de rivier schoon!’ met argumenten.

Differentiatie

Als laatste is er op school de mogelijkheid om te differentiëren.
Dat betekent dat er in de klas rekening wordt gehouden met de individuele interesses, behoeftes en niveaus van de kinderen. Zo kunnen de kinderen anderen opzoeken die aan hetzelfde willen werken en het zelf zo moeilijk maken als ze zelf willen. Er is veel ruimte voor eigen inbreng en zo kan het kind zich verdiepen in onderwerpen die anders niet op school behandeld zouden worden.

Voor de leerkracht is dit een moeilijke taak, omdat alle kinderen op een andere manier aandacht willen. Deze vorm van lesgeven vind je dan ook alleen op speciale scholen die op die manier werken.

Meer over:
Hoogbegaafdheid – Oorzaken en eigenschappen
Kenmerken van hoogbegaafdheid
De verschillende typen hoogbegaafde kinderen
De gevolgen van hoogbegaafdheid
Omgaan met hoogbegaafdheid op school
Praktische aanpak van hoogbegaafdheid op school
Praktische aanpak (voor ouders en anderen) en tips

Nieuwsbrief