handen

Diagnostiek borderline

Oorzaken borderline

Er zijn drie soorten oorzaken voor de borderline persoonlijkheidsstoornis.

Geen genetische oorzaak

Uit onderzoek is gebleken dat er geen genetische oorzaak is voor de borderline persoonlijkheidsstoornis. Maar het is wel zo dat bepaalde persoonlijkheidskenmerken en temperament wel aangeboren zijn. Maar dit hoeft niet iets te maken te hebben met borderline.

Biopsychosociaal model

Dit model gaat ervan uit dat persoonlijkheidskenmerken die aangeboren zijn beïnvloed worden door de omgeving en andersom. Zo kunnen karaktertrekken door de omgeving extra tot uiting komen. Wanneer er extreme omstandigheden plaatsvinden tijdens belangrijke ontwikkelingsfasen van het kind, kan dit zorgen voor een persoonlijkheidsstoornis. Psychologische en sociale invloeden versterken de problemen die de borderliner heeft.

Leertheoretische invalshoek

Borderliners hebben moeite om hun emoties te reguleren. Dit zou deels aangeboren zijn, maar het komt deel ook doordat ze het niet goed geleerd hebben. Zo zouden de ouders van deze jongeren geen negatieve emoties van hun kind kunnen verdragen, waardoor de jongere niet leert hoe het met deze emoties om moet gaan. De jongere krijgt alleen een reactie van de ouder als het extreem heftig reageert. Zo leert de jongere dus dat het extreem heftig moet reageren.
Deze jongeren leren dat hun gevoelsleven en hun daden er niet toe doen, waardoor ze ook vatbaarder zijn voor (seksuele) mishandeling. Ze zullen namelijk niet snel hulp gaan zoeken.

Criteria Borderline

Volgens de DSM-IV zijn de volgende criteria bepalend voor de diagnose Borderline.

Een diepgaand patroon van instabiliteit in intermenselijke relaties, zelfbeeld en affecten en van duidelijke impulsiviteit, beginnend in vroege volwassenheid en tot uiting komend in diverse situaties zoals blijkt uit vijf (of meer) van de volgende:

  • Krampachtig proberen te voorkomen om feitelijk of vermeend in de steek gelaten te worden.
    N.B.: Reken hier niet het suïcidale of automutilerend gedrag toe, aangegeven in criterium 5.
  • Een patroon van instabiele en intense intermenselijke relaties gekenmerkt door wisselingen tussen overmatig idealiseren en kleineren.
  • Identiteitsstoornis: duidelijk en aanhoudend instabiel zelfbeeld of zelfgevoel.
  • Impulsiviteit op ten minste twee gebieden die in potentie betrokkene zelf kunnen schaden (bijvoorbeeld geld verkwisten, seks, misbruik van middelen, roekeloos autorijden, vreetbuien).
    N.B.: Reken hier niet het suïcidale of automutilerend gedrag toe, aangegeven in criterium 5.
  • Recidiverende suïcidale gedragingen, gestes of dreigingen of automutilatie.
  • Affectlabiliteit als gevolg van duidelijke reactiviteit van de stemming (bijvoorbeeld periodes van intense somberheid, prikkelbaarheid of angst, meestal enkele uren durend en slechts zelden langer dan een paar dagen).
  • Chronisch gevoel van leegte.
  • Inadequate, intense woede of moeite kwaadheid te beheersen (b.v. frequente driftbuien, aanhoudende woede of herhaaldelijk vechtpartijen).
  • Voorbijgaande, aan stress gebonden paranoïde ideeën of ernstige dissociatieve verschijnselen.

Meer over:
Borderline: Algemeen
Kenmerken van borderline
Diagnostiek borderline
Behandeling borderline
Praktische aanpak borderline (voor school, ouders en kind)

4 reacties
  1. Asmaret Esajas

    Beste meneer/mevrouw,

    Ik kwam per toeval op jullie website, maar ik zou jullie willen verzoeken om de informatie op jullie website aan te passen. Deze informatie komt nu misleidend over alsof de diagnose bordeline ook gesteld kan worden bij kinderen en jongeren onder de 18. Bordeline kan NOOIT voor het 18e levensjaar worden gediagnosticeerd. We spreken dan van emotieregulatieproblematiek en nooit van bordeline. De reden daarvoor is dat in de pubertijd een kind nog dusdanig in ontwikkeling is dat een dergelijke diagnose niet gesteld mag worden. Het kind als ‘persoon’ is nog te veel in ontwikkeling om persoonlijkheidsproblematiek vast te stellen.

    Met vriendelijke groet,

    Mevr. Drs. Asmaret Esajas
    Orthopedagoog bij Intelecto

    • Chantal

      Ik merk in de praktijk dat hierover in de hulpverlening verschillend wordt gedacht. Ik heb op het internet een aantal artikelen c.q. quotes van gerenommeerde partijen gezocht, welke hier anders over denken.

      Artikel: Cindy (15) heeft borderline en volgt DGT
      Bron: Academisch Centrum voor Kinder- en Jeugdpsychiatrie

      Samenvatting:
      Veel hulpverleners zijn van mening dat de diagnose borderline (zijnde een persoonlijkheidsstoornis) niet mag worden gesteld bij kinderen en adolescenten (jongeren vanaf ongeveer 14 jaar).
      Zij gaan uit van de Nederlandstalige (zeer beknopt vertaalde) handleiding van DSM IV, waarin staat dat persoonlijkheidsstoornissen (waaronder borderline) beginnen in de vroege volwassenheid, derhalve vanaf circa 18 jaar.

      In het originele DSM-IV handboek (de Amerikaanse) staat dat de diagnose van persoonlijkheidsstoornissen (uitgezonderd de antisociale persoonlijkheidsstoornis) ook bij adolescenten en zelfs bij kinderen gesteld kan worden.

      Uit recent onderzoek blijkt dat de Borderline Persoonlijkheidsstoornis (BPS) van adolescenten sterke overeenkomsten vertoont met de BPS van volwassenen en dat therapeutische inzichten die zijn verworven bij volwassen patiënten, ook goed toepasbaar zijn bij adolescenten.

      Volledig artikel: Cindy (15) heeft borderline en volgt DGT

      Artikel: Borderline persoonlijkheidsstoornis in de adolescentie
      Bron: Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie

      Samenvatting:
      In het onderstaande wordt specifiek ingegaan op de Borderline Persoonlijkheidsstoornis (afgekort: BPS) die zich vaak in de adolescentiefase manifesteert. Momenteel is er veel aandacht voor de BPS sinds de ontwikkeling van effectieve therapieën waar men voorheen vaak machteloos stond bij een verontrustend ziektebeeld.

      Hoewel de DSM-IV-TR terughoudendheid adviseert in het stellen van de classificatie persoonlijkheidsstoornis bij kinderen en jeugdigen, is er na zorgvuldig diagnostisch onderzoek geen reden om hiervan af te zien.

      Persoonlijkheidsstoornissen uiten zich bij kinderen en jongeren tot op zekere hoogte anders dan bij volwassenen. Dezelfde onderliggende symptomen kunnen zich door de ontwikkeling heen op andere, leeftijdsgebonden, wijzen manifesteren (Crick e.a., 2007; Kernberg e.a., 2000).

      Hoewel uit onderzoek blijkt dat persoonlijkheidskenmerken onder het 18e levensjaar, evenals bij volwassenen, minder stabiel zijn dan vroeger werd aangenomen (Schuppert e.a., 2011) kan volgens de meeste auteurs een valide diagnose worden gesteld (Johnson e.a., 2006).

      Volledig artikel: Borderline persoonlijkheidsstoornis in de adolescentie

      • GPK

        In principe passen wij de teksten op onze website nooit aan, aangezien deze zijn geschreven door deskundigen.

        Uiteraard kan er onder verschillende deskundigen verschil van mening zijn en wij stellen derhalve de reacties van andere deskundigen dan ook altijd zeer op prijs.
        Onze website heeft namelijk maar één doel en dat is kinderen en ouders (en verzorgers) van een z’n uitgebreid mogelijke (onafhankelijke) informatie te voorzien (vanuit verschillende invalshoeken).

        De door Chantal aangehaalde artikelen over Borderline bij jongeren ondersteunen ons inziens de inhoud van de artikelen op onze website, reden voor ons om niet af te zien van ons principe om de artikelen geschreven door derden (deskundigen) niet aan te passen.

        • Asmaret

          Oke hartelijk dank voor jullie zeer uitgebreide antwoord! Ik heb inderdaad geleerd dat dit niet kan, maar blijkbaar verschillen de visies hierover. Heb ik ook weer wat geleerd!

          Met vriendelijke groet,

          Asmaret Esajas

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

Nieuwsbrief